Video

4 Gusht 2008 - Që pas rënies së Qamil Pashës, qeveritë, të cilat kanë vijuar njëra pas tjetrës, nuk kanë pasur qëllim më shumë të aplikojnë programin e një grupi njerëzish të panjohur përmes mjeteve të mistershme të pushtetit të tyre, sesa kanë luajtur thuajse për të ruajtur magjinë e ekzistencës së Perandorisë. Me zhdukjen e despotizmit të Abdul Hamidit, ata vazhduan të vënë të tjerë në vendin e tij. Ndonëse nën pushtetin hamidian, individët u vunë në qendër të persekutimit, e njëjta metodë është zbatuar edhe nën pushtetin e xhonturqve ndaj të gjithë kombësive. Në ditët e mia të para atje pashë një tmerr të kryer në masakrat e Adanas të realizuar nga urdhrat e këtyre njerëzve, që mbështetën shkarkimin e Abdul Hamidit.

Pas vendosjes së tyre përfundimtare në Kostandinopojë, ata i varën shqiptarët që kishin qenë propaganduesit e tyre përpara se të bëhej ndryshimi. “E njëjta gjë ishte edhe në Hauran dhe Jemen. Paraja i kishte dalldisur dhe Perandoria u tkurr nga trazirat në luftën kundër të ashtuquajturve armiq të brendshëm, ndërsa garnizoni i Tripolit ishte reduktuar, siç thuhet, në rreth 500 veta. Shpërbërja u pasua me armiqësi të brendshme kudo. Dhe tani nxitësit që sollën zjarrin janë hidhëruar sepse liberalët e vërtetë në Perandori këmbëngulin se ata nuk janë njerëzit që duhet të dëbohen. Personat që i bënë këto gabime kërkojnë ndëshkimin e merituar; së paku ata nuk duhet të lejohen më gjatë të ushtrojnë ndikimin e tyre të keq në shumë poste zyrtare.

Unë nuk kam hezituar të them se nëse Komiteti vazhdon të ekzistojë si pushtet suprem, asnjë element që përbën Perandorinë, apo Fuqitë, nuk do të jetë në gjendje të ketë besim në qenien si qeveri ligjore dhe me siguri që do të vijë një përplasje.

Kalbja e Perandorisë

Komiteti duhet të pranojë të këqijat që ka shkaktuar dhe anëtarët e tij duhet të kenë patriotizmin e mjaftueshëm që t’i zhdukin ata dhe të shkojnë te pushtetet e ngritura ligjërisht, - Sulltani, Senati dhe Dhoma, - një veprim ky absolutisht i lirë. Duke dështuar kjo, unë besoj se Perandoria është e destinuar të kalbet. Të gjithë njerëzit e saj janë gjallë nga e njëjta ndjesi. Ai është element i papërgjegjshmërisë në qeveri, e cila një ditë duhet të fundoset.
“Ju më pyesni si zgjidhet çështja e Tripolit. Është e vështirë të përcaktosh se si do të shkojnë gjërat. Personalisht kundërshtova pranimin e një dëmshpërblimi në para, siç ishte gjithashtu, i njëjti rast në Bosnjë, në vitin 1908. Unë besova më pas dhe besoj edhe tani se ishte një precedent fatal dhe unë isha kundër kësaj. Perandoria Otomane nuk mund të qëndrojë e vetme; ajo ka nevojë për mbështetjen e aleatëve dhe unë mendoj se çështja mund të ishte zgjidhur në ato linja. Trazira e tanishme tregon shumë mirë të njëjtën gjë. Tripoli nuk është tamam i njëjti, si pjesë e Perandorisë. Tradicionalisht ai është përbërë nga dy Bevlikë, të ndarë dhe ai kishte një marrëveshje të sajën me Anglinë për disa kohë. Siç e dini, përfundimi i saj, duke u shkrirë brenda Perandorisë, është një çështje e historisë së kohëve të fundit dhe Caramanli i ka mbajtur zyrtarët deri gjatë viteve të fundit. Marrëdhëniet tona me Anglinë në lidhje me Egjiptin dëshmuan një mënyrë të mundshme të shmangies së telasheve. Ju keni mbrojtur teorikisht sovranitetin tonë. Ne kemi marrë haraçin tonë të vjetër dhe Britania e Madhe ka bërë ç’është e mundur që të ruajë tokën historikisht të dashur të Turqisë në lidhje me Khediviaten. Anglia ka sjellë një model në drejtim të Egjiptit dhe unë mendoj gjithashtu se përmes indiferencës së saj ajo ka treguar se kjo është bërë vetëm nga besimi në dashamirësinë e saj, që Turqia të mund të shpresojë të ruajë ndikimin si një fuqi e madhe. Ky është një nga gabimet më të rënda të viteve të fundit që drejtuesit e saj kanë bërë, të përpiqen ta detyrojnë Turqinë që të luajë rolin e një fuqie të madhe ushtarake, kur ajo është në fundin e një periudhe të rigjenerimit dhe rritjes. Nuk është se Perandoria po e shet lëkurën shtrenjtë dhe as nga politika e Chauvinizmit, në aspektin e brendshëm dhe të jashtëm, që respekton atë që fiton, por unë shpresoj se kur marrëveshja tashmë është tejkaluar, ne do të kthehemi te politika e liberalizimit real, të cilën e shohim jo thjesht si zbavitje, ashtu siç ndodhi në fund të regjimit të vjetër, në vitin 1908.

Shkrimi është publikuar në “The New York Times” më 31 dhjetor 1911

Ismail Qemali, mesazhe në Perëndim për njohjen e Pavarësisë

LONDËR – Sipas korrespondentit të “The Daily Mail” në Kostandinopojë, përfaqësuesit e Turqisë dhe Bullgarisë do të firmosin këto ditë një marrëveshje armëpushimi. Megjithëse kjo deklaratë nuk është konfirmuar saktë nga ndonjë burim, një zyrtar shpërndau njoftimin në kryeqytetin turk, ku deklarohej se armëpushimi është i pritshëm dhe një marrëveshje mund të firmoset gjatë një apo dy ditëve të ardhshme. Ndërkaq, vazhdon përmirësimi i gjendjes së përgjithshme në Europë. Propozimet e sekretarit Britanik për Çështjet e Jashtme, zoti Eduard Grew, të cilat realisht konsiderohen vetëm propozime që një nga kryeqytetet të bëhet një lloj qendre diplomatike që të lehtësojë shkëmbimin e pikëpamjeve midis fuqive, ka gjetur aprovimin dhe konsiderohet një pikë e sigurt.
Mesazhet nga Shën Petersburgu artikulojnë synimet paqësore të Rusisë. Qeveria austriake është përgatitur të mirëpresë zgjidhjen që u propozua nga Ismail Qemali, që është shpallur President i Përkohshëm i Shqipërisë nga drejtuesit e fiseve shqiptare. Në lidhje me shqetësimin për kultivimin e marrëdhënieve të mira me shtetet e Ballkanit, ai premtoi se do të garantojë për serbët ushtrimin e tregtisë së lirë në Durrës. Austria do të bie dakord për këtë.

Ismail Qemali, që dikur ishte udhëheqësi shqiptar në Parlamentin Turk, ka dërguar kërkesa te qeveritë e Austrisë, Francës dhe Italisë për njohjen e shtetit të ri të Shqipërisë dhe mbrojtjen e saj nga copëtimi.

Lajmi është publikuar në “The New York Times” më 30 nëntor 1912

Ismail Qemali refuzon propozimin e Ruzveltit për mbret të Shqipërisë

LONDËR - Ismail bej Qemali, gjatë një interviste të dhënë ditët e fundit në lidhje me sugjerimin që kolonel Ruzvelt e ftoi atë të që bëhej kandidat për fronin e Shqipërisë, tha se kjo çështje doli përmes korrespondentit të një gazete amerikane kur e pyeti nëse ai, duke qenë ish-president, a mund t’i përmbushë detyrimet për mbret të Shqipërisë? Ai tha se preferon ta trajtojë sugjerimin si një lojë dhe nuk mendon që të jetë një gjë e përshtatshme për ta marrë seriozisht në konsideratë.

Lajmi është publikuar në “The New York Times” më 11 maj 1913

Mediat, Princ Vidi e refuzoi propozimin për t’u shpallur mbret

VJENË – “The Allgemeine Zeitung” thotë se princ Uiliam Vidi hezitoi ta pranonte fronin e Shqipërisë the besohet se sipas qarqeve të mirinformuara, ai do ta refuzojë përfundimisht atë. Princi Uiliam, që ishte përzgjedhur nga Fuqitë e Mëdha për fronin e Shqipërisë, është 38 vjeç dhe është vëllai i princit mbretëror të Wied-it. Aktualisht ka tre pretendentë të njohur për fronin mbretëror në këtë fushë: Esat Pasha, Ismail bej Qemali dhe Izet Pasha. Ekzistojnë armiqësi midis tyre për çështjen e hapjes së kufijve shtetërorë.

Lajmi është publikuar në “The New York Times” më 8 janar 1914

Italia bllokon planet e Izet Pashës për t’u shpallur mbret

BRINDIZI – Informacione të pakonfirmuara janë duke qarkulluar se Izet Pasha, ish-ministër i Luftës, ka mbërritur këtu për të kryesuar një ekspeditë drejt Shqipërisë. Policia po mbante nën mbikëqyrje të kujdesshme një numër shqiptarësh që kishin zhvilluar disa takime në hotele të ndryshme, ku ata ishin regjistruar si oficerë.

Është deklaruar nga shqiptarët se myslimanët në Shqipërinë Veriore, nën udhëheqjen e Esat Pashës, janë në favor të Izet Pashës, pretendent për fronin mbretëror, ndërsa shqiptarët e Jugut mbështesin Ismail Qemalin.

Thuhet se plani origjinal i Izet Pashës është që ta bëjë Brindizin bazën e tij të operacioneve për një sulm brenda në Shqipëri. Ai për veten e tij kishte udhëtuar në mënyrë sekrete drejt Vlorës, një port shqiptar në Adriatik dhe hyri në komunikim me mbështetësit e tij në brendësi të vendit, që kjo nënkuptonte që ai të deklarohej dhe të shpallej princi i Shqipërisë nën protektoratin e sulltanit të Turqisë.

Autoritetet italiane arritën të siguronin informacionin e këtyre planeve dhe ndërhynë, duke ndryshuar në këtë mënyrë skemën dhe në këtë mënyrë sollën zvogëlimin e numrit të ndërlidhësve, të cilët ishin të detyruar të vepronin drejtpërdrejt nga Kostandinopoja drejt Vlorës, në vend që të vepronin nga brigjet italiane. Kur mbërritën dje në Vlorë ata ishin të rrethuar dhe të çarmatosur.

Lajmi është publikuar në “The New York Times” më 9 janar 1914

Italia bllokon planet turke për rianeksimin e Shqipërisë

ROMË – (Lajm i marrë nga London Morning Post). Dërgimi i anijeve të luftës “Dandolo”, “Climene” dhe anijeve të tjera drejt Vlorës është njoftuar nga qeveria si një skemë e nisjes së një agjitacioni, që po tenton të nëpërkëmbë vendimin e Konferencës së Londrës, e cila e shpall Shqipërinë vend neutral.

Ismail bej Qemali, i cili e ka parë një gjë të tillë, u shpreh i kënaqur me veprimin e Italisë për ofrimin e ndihmës politike dhe humanitare. Ai nuk mendon hapin që mund të çojë në ndërlikime dhe i përshkroi kushtet e popullit në Vlorë si tejet të mjerueshme. “Tribuna”, duke komentuar njoftimin e qeverisë, deklaroi se qëllimi aktual i Italisë është thjesht humanitar, meqenëse kushtet e mjerueshme në Vlorë kërkojnë ndihma të nevojshme shëndetësore.

Në lidhje me ruajtjen e bregdetit, qeveritë e Francës dhe Italisë e kanë paralajmëruar Italinë se dyshohet për një lëvizje myslimane në Portin e Smirnës. Turqit kanë nisur dhe po vazhdojnë me dy vaporë të marrë me qira nga Komiteti për Shqipërinë, me synimin e ngritjes së flamurit turk dhe ripushtimin e Shqipërisë nga Turqia. Në një linjë perfekte me të gjitha shtetet firmëtare të Konferencës së Londrës, Italia ka ndër mend që ta ndalojë këtë përpjekje.

(Lajmi është publikuar në “The New York Times” më 28 tetor 1914)