3/15/2010 12:26:34 PM

'10 turpet me konsumatorët', protesta e Zyrës së Konsumatorëve dhe Lëvizjes 'Zgjohu'

Intervista/ Avokati i ZMK-së Altin Goxhaj flet per punen e Organizates qe ai drejton ne pese vjetorin e themelimit të saj. 'Mungesa e një gjykate administrative bllokon punën e trajtimit te konflikteve dhe rivendikimit te te drejtave për çështje qe nuk do t’ia vlenin te trajtoheshin nga gjykatat civile'.

Nga Doriana Metollari
15 Mars 2010

TIRANË - Një ndër protestat e fundit të Zyrës për Mbrojtjen e Konsumatorëve dhe Lëvizjes 'Zgjohu' ishin ’10 njollat e turpit 2009’ ku denoncoheshin disa prej abuzimeve që u bënë në kurriz të konsumatorëve dhe qytetarëve shqiptar. 15 Marsi është Dita Botërore e Konsumatorëve dhe po në këtë ditë u themelua Zyra për Mbrojtjen e Konsumatorëve në Shqipëri. Në një intervistë ekskluzive për HermesNews, Avokati i zyrës Altin Goxhaj flet për punën e deritanishme të kësaj organizate dhe disa prej betejave aktuale në mbrojtje të konsumatorëve. Ai e quajti 'një akt të papërgjegjshëm' mosvotimin e 'Gjykatës Administrative' në Parlament, nga ana e deputetëve të PS-së; 'Një gjykate administrative është zgjidhja me e shpejte dhe me efektive e mosmareveshjeve midis ofruesve te shërbimeve dhe konsumatorëve ne rastet kur shkeljet e pretenduara janë kompetence e inspektorateve te mbikëqyrjes se tregut.'






Si ka funksionuar në këto 5 vjet organizata Juaj?

Unë jam drejtues dhe themelues i ZMK-së që në 15 Mars 2005, në Ditën Botërore të Konsumatorëve, çka e bën 15 Marsin 2010, 5 Vjetorin e ZMK-së. ZMK prej 5 vjetësh ka pasur grante financiare vetëm 31 mijë dollarë gjithsej ndërsa në vlerë mbështetje jofinanciare të drejtpërdrejtë por në formë produktesh të gatshme apo mbështetjesh të tjera edhe 44 mijë dollarë (në natyrë siç quhen në gjuhën e shoqërisë civile). Unë personalisht kam qenë gjithmonë vullnetar në organizatë në kuptimin që nuk jam paguar asnjëherë sepse nuk kam pranuar të paguhem në një organizatë me kaq pak buxhet. ZMK është një organizatë shumë pak e mbështetur financiarisht, kjo është një organizatë unike në llojin e vet në të gjithë Ballkanin. Ajo nuk ka pasur mbështetje financiare, por ka qenë kaq aktive dhe e rëndësishme në shoqërinë civile, në media dhe në publik. Influenca jonë në institucione është shumë e madhe ndërsa në realitetin e konsumatorëve shqiptarë ne kemi ndikuar pozitivisht duke ndikuar realisht në realizimin e disa politikave dhe duke penguar disa praktika të dëmshme për konsumatorët dhe tregun në përgjithësi. Numërohen mbi 100 aktivitete të rëndësishme që janë zhvilluar në Shqipëri nga ZMK, një numër ky jashtëzakonisht i madh për një OJF sidomos kur flasim për një OJF të pafinancuar.

Sa ankesa në ditë ju vijnë nga konsumatorët?

Në fakt është e pamundur të flasësh me shifra për këtë fakt pasi nga viti në vit ndryshon dhe nga situata në situatë ndryshon. Kjo varet nga shumë faktorë por më i rëndësishmi ka të bëjë me mundësitë që ka një konsumator të orientohet drejt nesh pasi përgjatë 2007 e deri tani është e vështirë që ne të kontaktohemi fizikisht nga konsumatorët pasi zyrat që kemi pasur deri më tani në dispozicion kanë qenë të papërshtatshme si për mundësitë e këshillimit dhe informimit ashtu edhe për t’u lokalizuar kollaj në Tiranë pasi në mungesë të mbështetjes financiare ne kemi pasur zyra shumë ekonomike që dihet shumë mirë se çfarë do të thotë. Por duke shtuar këtu ankesat me email, telefon, takime në terren, Facebook, ne kemi arritur të mbledhim në total rreth 400 (saktësisht 389) ankesa për 2009. Por çdo ankesë që ne kemi mbledhur ka një defekt themelor pasi në mungesë të realizimit të detyrimit ligjor që ka Ministria e Ekonomisë për të realizuar një format ligjor ankese, vetëm 85 ankesa kanë plotësuar kriterin e të qenit ankesa ligjore dhe këto me rezerva pasi legjislacioni i konsumatorëve për hir të pasivitetit të Drejtorisë së Konsumatorëve dhe të Mbikëqyrjes së Tregut ka nuk na jep mundësinë e duhur për të realizuar objektivat tonë.

Dhe për çfarë ankohen qytetaret sot?

Ankesat vijnë për lloj lloj problemesh por më tipiket janë ankesat për energjinë elektrike, telefoninë, transportin, ushqime në treg jashtë standardit por edhe për kreditë konsumatore dhe platformat televizive dixhitale. Në fakt me këto të fundit nuk jemi marrë dot pasi kërkojnë një shkallë ekspertize që e kemi pasur të limituar apo për hir të angazhimeve më të mëdha me çështje më jetike.

Cilat janë disa nga çështjet me jetike qe organizata juaj po ndjek ne mbrojtje te konsumatorëve?

Tre janë betejat më të mëdha të ZMK-së. Se pari, rivlerësimi në bazë të interesit të dyanshëm konsumator - biznes të të gjithë kontratave tip të konsumatorëve me kompanitë e fuqishme në tregun e energjisë, ujit, telefonisë dhe internetit, platformave televizive dixhitale, sigurimeve, etj, duke shpëtuar një herë e mirë nga njëanshmëria skandaloze që kanë të gjithë kontratat tip. Së dyti, krijimi i një mekanizmi të drejtë dhe efektiv ligjor për të ndaluar abuzimin e OSSH-së me konsumatorët shqiptarë. Së treti, krijimi i një mekanizmi efektiv alarmi të konsumatorëve për produkte të dëmshme apo për shkelje të rënda në treg nëpërmjet një reagimi të menjëhershëm të inspektorateve sa herë që konstatohet nga çdo konsumator i thjeshtë shkelja përkatëse. Deri më tani kemi arritur të influencojmë pranë strukturave të specializuara të shtetit shqiptar që të vendosen në tavolinë të gjithë kontratat dhe një pjesë e tyre sapo janë vlerësuar dhe janë gjetur shkeljet dhe janë përgatitur rekomandimet përkatëse për të ndaluar këto shkelje. Ndërsa për OSSH-ne besojmë se kemi krijuar kushtet e duhura duke filluar që nga hapja e një çështje penale në Prokurorinë e Tiranës për vjedhjen me anë të mashtrimit për OSSH-në. Në lidhje me krijimin e Sistemit të Alarmit të Konsumatorëve këto ditë jemi duke mbyllur negociatat për krijimin e një Call Center-i telefonik që do të realizojë përcjelljen e menjëhershme të informacionit për sistemin e ankesës dhe denoncimit në inspektoratet përkatëse.

Cila është filozofia që udhëheq punën tuaj?

Filozofia jonë bazohet në disa vlerësime që kryesisht burojnë nga parimet e të drejtave të konsumatorëve dhe nevoja e Shqipërisë për integrim në BE: 1/ Shqipëria nuk futet në asnjë rast në BE për aq kohë sa nuk do të sigurojë që në tregun e saj nuk do të qarkullojnë produkte të rrezikshme për shëndetin e konsumatorëve dhe ky është një kusht thelbësor i BE-së që e dinë të gjithë ata që kanë njohuri për kushtet e integrimit në BE. 2/ Konsumatorët shqiptarë kanë të drejta por ata nuk janë koshient për to dhe kjo bën që mbi të të kryen shumë shkelje dhe abuzime pasi ata nuk e kuptojnë se kanë mundësi të mbrohen. 3/ Biznesi shqiptar nuk është koshient për nevojën e tij të domosdoshme për të respektuar të drejtat e konsumatorëve që t’i rritet shitja e produkteve apo shërbimeve në treg, ndaj dhe në treg sundon paligjshmëria dhe abuziviteti që rrit kostot e biznesit dhe ul shanset e mbijetesës së tij në treg në perspektivë. Mbi këto vlerësime ndërtohet edhe filozofia jonë: Mbrojtje pa asnjë kompromis e interesave të konsumatorëve duke respektuar ligjin dhe duke ditur të ndërtojmë marrëdhëniet e duhura publike me median, shtetin, komunitetin e biznesit dhe vetë konsumatorët.

Disa dite me pare, keni protestuar për te ashtuquajturat 10 njollat e turpit Realisht ku po abuzohet me konsumatorët? Cilat kane këto ‘10 turpe’?

Janë me shume. Mund ti kujtoja konsumatorëve disa prej tyre si: 1. Vjedhjet që I bën OSSH 2. Kushtet disfavorizuese që fshihen pas fjalëve të bukura që iu ofrohen konsumatorëve shqiptarë nga kompanitë telefonike fikse dhe mobile. 3. Mungesa e standarteve në transportin publik në Tiranë dhe në linjat interurbane. 4. Mungesa e ujit të pijshëm. 5. Mungesa e një kontrolli minimal në tregun e produkteve me origjinë shtazore në tregje dhe mungesa enjë thertoreje që të mbulonte tregun ushqimor në Tiranë ku faji kryesor është i Bashkisë Tiranë. 6. Mungesa e një kontrolli të duhur fiskal mbi mashtrimet që bëhen në pikat e shitjes me ofertat dhe treguesit e çmimeve në dyqanet e pakicës ku produkte të ndryshme reklamohen me ulje çmimi dhe nuk ka asnjë mundësi të vërtetosh se çfarë çmimesh kanë pasur në treg këto produkte në kohën të cilave iu referohet ulja përkatëse. 7. Mungesa e standardeve të padeklaruara që kanë ofruesit e shërbimeve të formimit profesional dhe shkollat private 8. Manipulimet me çmimet në sezonin turistik në vendet turistike. 9. kushtet e papërshtatshme higjeno-sanitare në të cilat ofrohen shërbimet e tregtimit dhe ruhen produktet ushqimore. 10. Abuzimet e ndryshme që kryejnë banka të caktuara me konsumatorët.

Kohet e fundit keni kritikuar dhe mosvotimin nga ana e deputeteve te PS-se ne Krijimin e Gjykatës Administrative. Çfarë do te thotë për qytetaret kjo?

Mungesa e një gjykate administrative bllokon punën e trajtimit te konflikteve dhe rivendikimit te te drejtave për çështje qe nuk do t’ia vlenin te trajtoheshin nga gjykatat civile. Sepse një gjykate administrative është zgjidhja me e shpejte dhe me efektive e mosmareveshjeve midis ofruesve te shërbimeve dhe konsumatorëve ne rastet kur shkeljet e pretenduara janë kompetence e inspektorateve te mbikëqyrjes se tregut. Mungesa e votimit nga ana e deputeteve te Partisë Socialiste ne fund te mandatit te kaluar dhe braktisja e sallës pa e votuar ne Parlament nga deputetet e Partisë Socialiste është një akt i papërgjegjshmërisë së Edi Rames i cili ndëshkon me vonesa dhe zvarritje dhe moszgjidhje te problemeve qe garantojnë një mbarëvajtje te marrëdhënieve ne treg.



Hermesnews©AllRightsReserved
Çdo riprodhim i paautorizuar ndëshkohet sipas ligjeve në fuqi.

Dërgo me email | Stampo artikullin | Artikulli është lexuar 81 here